Gigantyczna powódź rodem z opisu biblijnego potopu ukształtowała współczesny krajobraz ziemi suwalskiej

-
To była jedna z pięciu znanych megapowodzi, jakie miały miejsce w historii świata. Jej przyczyną było ocieplanie się klimatu pod koniec jednej z epok lodowcowych w Europie, ok. 15-17 tys. lat temu. Jej ślady są widoczne do dziś w okolicach Suwałk.


Lądolód pokrywający wówczas rozległe rejony północnej Polski mógł liczyć grubość 2-3 km. Woda z topniejącego lodu gromadziła się tuż pod jego powierzchnią lub na niej. Tworzyły się gigantyczne jeziora. Do omawianej powodzi doszło wtedy, gdy w dnie takiego jeziora, mogącego mieć nawet 30 km2, powstała szczelina. Woda uchodziła z niego z prędkością ok. 55 km/h. Powódź niosła ze sobą ok 2 mln3 wody na sekundę. To 10 razy więcej niż przepływ Amazonki.

 Odkrycia dokonali badacze z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu podczas analizy lidarowej mapy terenu Suwałk. Widoczne formy w terenie przypominały olbrzymie riplemarki, które często tworzą się na dnie rzek. Odkrycie, że ta powódź miała miejsce, wyjaśnia pochodzenie pradolin w Europie: Warszawsko-Belińskiej, Toruńsko-Eberswaldzkiej, które powstały własnie poprzez przepływ ogromnych ilości wody.

 Bibliografia:

 Tomala L., Odkrycie badaczy z UMK: Unikalny krajobraz w rejonie Suwałk powstał przez gigantyczną powódź, "Pap.pl" z dnia 29 maja 2019 r., https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C460910%2Codkrycie-badaczy-z-umk-unikalny-krajobraz-w-rejonie-suwalk-powstal-przez (dostęp 2 czerwca 2019 r.)

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Z biblioteczki historyczki: "Siemowit I. Książę trudnego pogranicza" - M. Rukat - recenzja

-
Obraz
Bycie najmłodszym wśród książąt dziedziczących spuściznę po ojcu gwarantowało trudny początek panowania. Tak było w przypadku Siemowita I, który musiał wykazać się nie lada sprytem, by utrzymać najważniejszy na Mazowszu Płock i być liczącym się graczem politycznym w tej części polskich ziem. Omawiana praca jest uzupełnieniem luki w badaniach nad panowaniem Siemowita I. Podsumowuje dotychczasowe ustalenia mediewistów, gdyż jest pierwszą biografią poświęconą temu mazowieckiemu księciu, wszechstronnie omawiającą jego najwcześniejsze lata życia i panowanie. Michał Rukat,  Siemowit I. Książę trudnego pogranicza (ok. 1215- 23 czerwca 1262) , Kraków 2018, liczba stron 139, oprawa twarda Praca składa się z sześciu rozdziałów, podzielonych na szereg podrozdziałów, co czyni wykład bardzo przejrzystym. Już sam jej tytuł doskonale oddaje realia, w jakich przyszło panować Siemowitowi I. Pierwszy rozdział poświęcono Mazowszu w połowie XIII w. Bardzo ogólnie i skrótowo autor przedstawił ogólną h...
Czytaj więcej...

Z biblioteczki historyczki: "Policja Kobieca w Polsce (1925-1939)" - S. F. Paleolog - recenzja

-
Obraz
 Bez wątpienia jest to jedno z najbardziej wyczekiwanych wydawnictw tego roku, albowiem angielskie wydanie było dotąd trudno dostępne. Polski przekład  The Women Police  powstał dzięki wspólnym działaniom Komendy Głównej Policji oraz Biurowi Programu "Niepodległa". Po ponad 60 latach od wydania drukiem pracy  The Women Police in Poland  in Poland 1925-1939   autorstwa Stanisławy Filipiny Paleolog ukazała się jej polskojęzyczną edycja. Okazją do jej przygotowania stały się tegoroczne obchody 95-lecia służby kobiet w Policji Państwowej. Stanisława Filipina Paleolog,  Policja Kobieca w Polsce (1925-1939) , Komenda Główna Policji, b.m.w. 2020, liczba stron: 148+11, oprawa twarda Stanisława F. Paleolog (1892-1968) była jedną z najważniejszych postaci 20-lecia międzywojennego w Polsce. Jej życiorys obfituje w wiele interesujących szczegółów. Warto jedynie wspomnieć, iż wraz z wybuchem I wojny światowej angażowała się w działalność wojskową, dosłużywszy ...
Czytaj więcej...

Z biblioteki historyczki: "Policja Państwowa w powiecie zawierciańskim 1927-1939" - M. Kania - recenzja

-
Obraz
Doskonała praca naukowa naświetlająca trudy przedwojennej służby w policji. Począwszy od uzyskiwania lokalu przeznaczonego na posterunek i jego wyposażenie w meble po ściganie drobnych złodziejaszków i zabójców. Marcin Kania (1970-2015) był pracownikiem Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w Katowicach. Jego zainteresowania badawcze skupiały się wokół historii organów bezpieczeństwa i porządku publicznego w II RP i losów funkcjonariuszy po II wojnie światowej. Był członkiem Ogólnopolskiego Stowarzyszenia "Rodzina Policyjna 1939 r." Otrzymał wiele odznaczeń za budowanie pamięci historycznej, m. in. Medal Pro Patria, Kombatancki Krzyż Pamiątkowy "Zwycięzcom". M. Kania, Policja Państwowa w powiecie zawierciańskim 1927-1939. Struktury, działalność, wojenne i powojenne losy funkcjonariuszy , Katowice-Warszawa 2019, liczba stron: 462, oprawa twarda Książka poświęcona pracy przedwojennych policjantów w powiecie zawierciańskim powstała na bazie jego pracy magis...
Czytaj więcej...

Rowerem po Puszczy Bolimowskiej czyli piękne krajobrazy z historią w tle (cz. I)

-
Obraz
Każdy znajdzie tu coś dla siebie: miłośnicy kolarstwa, przyrodnicy, geolodzy, historycy... Zwłaszcza ci ostatni. Albowiem piękne, dosyć różnorodne krajobrazy kryją pozostałości pierwszo-wojennego frontu, który obecnie poprzecinany jest wieloma trasami rowerowymi. Przejażdżka rowerem po Puszczy Bolimowskiej jest wspaniałym pomysłem na aktywne spędzenie dnia. Pełno tutaj traktów, dróżek i ścieżek oraz miejsc do odpoczynku. O znacznych walorach przyrodniczych może przekonać się każdy, kto przyjechał w ten rejon chociażby na spływ kajakowy rzeką Rawką. Trudno polecić punkt, z którego można by rozpocząć rajd pieszy czy rowerowy. Tak naprawdę każdy jest dobry, a ja osobiście nigdy nie trzymałam się nawet wytyczonych szlaków. Jednakże jeżeli ktoś nastawiony jest na bardziej rekreacyjny wypoczynek i okazyjne odwiedzanie zabytków, w tym szukanie śladów I wojny światowej, najlepiej wycieczkę rozpocząć od miejscowości Rawka lub Radziwiłłów. Łatwo podjechać tu za pomocą kolei z co bardziej odległy...
Czytaj więcej...

W Dongoli prawdopodobnie odkryto największą znaną nubijską katedrę. Była wysokości trzech pięter

-
Obraz
Na katedrę natrafili archeolodzy z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego w 60. rocznicę odkrycia katedry w Faras. Szukając pozostałości z okresu zaniku chrześcijaństwa na tym terenie, natrafili przypadkiem na absydę - najświętszą część świątyni. W trakcie tegorocznych dotychczasowych prac oczyszczono mur absydy wraz z przyległą ceglaną ścianą kościoła i kopułę grobowca o średnicy 7,5 m, w którym prawdopodobnie chowano biskupów. Ściany absydy pokryto malowidłem przedstawiającym dwa rzędy monumentalnych postaci. Jej średnica wynosi 6 metrów a wysokość ok. 10 m.  Biorąc pod uwagę proporcje wymiarów innych nubijskich kościołów, przypuszcza się, iż długość tej świątyni wynosi ok. 30 m a szerokość 26 m. Jeżeli w toku dalszych prac to się potwierdzi, to oznaczać będzie, iż jest to największy znany odkryty nubijski kościół. Poza tym jego lokalizacja jest znamienna: znajdował się w samym centrum dwustuhektarowego miasta, w cytadeli otoczonej murem o wysokości 10 ...
Czytaj więcej...

Polsko-peruwiański zespół archeologów bada Cerro Colorado k/Barranca w Peru

-
Obraz
Cztery kopce na wzgórzu Cerro Colorado koło miasta Barranca, skrywające monumentalne budowle, w tym pozostałość świątyni z pochówkami - są celem badaczy z Peru i Polski. Ustalili oni, że początki kompleksu sięgają 2 poł. III tysiąclecia p.n.e. Stanowisko archeologiczne usytuowane jest w Peru, na obrzeżach miasta Barranca, w dolinie Pativilca. Miejsce to znane było badaczom przeszłości od kilku dekad, ale do tej pory nie było jasne, z jakiego okresu pochodzi i co skrywa. Obecnie to cztery kopce, pod którymi znajdują się prekolumbijskie budowle. Jednak czas ich powstania i funkcja pozostawały nieznane. W 2022 r. do badań w ramach nowego projektu przystąpił zespół archeologów z Peru i z Polski, działających w ramach grupy Programa de investigacion "Los valles de Barranca". Jej kierownikiem jest peruwiański archeolog Plinio Guillen Alarcón, a współtwórcą i członkiem krakowski bioarcheolog Łukasz Majchrzak. W wykopaliskach udział wzięli studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz U...
Czytaj więcej...

"Złota Parada Faraonów" przeszła ulicami Kairu

-
Obraz
 W minioną sobotę ulicami Kairu przeszła "Złota Parada Faraonów". Była ona formą uroczystego przeniesienia 22 władców starożytnego Egiptu do nowoutworzonego Narodowego Muzeum Cywilizacji Egipskiej. Paradę transmitowano na żywo. Każdego z władców transportowano do nowej placówki w specjalnym ozdobnym pojeździe wypełnionym azotem. Organizatorom przyświecał cel promowania Narodowego Muzeum Cywilizacji Egipskiej i ratowanie podupadłego w ostatnim czasie sektora turystyki stanowiącego jednego z głównych źródeł dochodów państwa. Władców transportowano według kolejności ich panowania. Jako pierwszego w orszaku przewieziono Sekenenrego Tao II panującego w XVI w. p. n. e. a jako ostatniego Ramzesa IX panującego w XII w. p. n. e. Mumie zostaną umieszczone w specjalnym pomieszczeniu o wystroju przypominającym Dolinę Królów, udostępnionym dla zwiedzających od 18 kwietnia.
Czytaj więcej...

Najstarsza kopalnia-kamieniołom ochry w obu Amerykach liczy 13 tys. lat

-
Kopalnia znajduje się na stanowisku Powars II w Sunrise w hrabstwie Powars w stanie Wyoming u podnóża Gór Skalistych, badanym od 1986 r. Wysunięta przed kilku laty hipoteza, iż może to być najstarsza kopalnia w obu Amerykach została teraz potwierdzona. Badania nad Powers II prowadził w latach 1986-2020 Georg Frison, a po jego śmierci kontynuowane są przez Spencera Peltona, który zresztą od 2016 r. należał do zespołu badawczego. W latach 2017-2020 analizowano nowo odkrywane i liczone w tysiącach artefakty wykonane ze zwierzęcych kości i rogów a służące do wydobycia ochry. Już wcześniej natrafiano tu na groty strzał z różnych rejonów Ameryki. Teraz wiadomo, iż kopalnia ta była prężnie rozwijającym się ośrodkiem, a ochra znajdowana w miejscach pochodzenia grotów (np. Teksasu) była wydobyta właśnie tu. Ustalono, iż kopalnia rozwijała się w dwóch fazach. Pierwsza z nich trwała od ok. 12 840 do ok. 12 505 lat temu i była powiązana z kulturami Clovis i Plainview. Z tego okresu pochodzą różnor...
Czytaj więcej...