Niebawem znowu będziemy świadkami konklawe. Współcześnie trwają dosyć krótko i sprawnie, ale nie zawsze tak wyglądały. Warto krótko przypomnieć, jak powstały. We wczesnych wiekach chrześcijaństwa następcę św. Piotra wybierała cała rzymska gmina chrześcijańska, zarówno lud jak i duchowni, poprzez aklamację. Wszystko odbywało się w w zgodzie - mała społeczność była w końcu zwarta z powodu prześladowań i wszyscy się znali. Elekt następnie był konsekrowany przez biskupa Ostii. Sytuacja zaczęła się komplikować po ogłoszeniu edyktu mediolańskiego w 313 r. W rozrastającej się gminie chrześcijańskiej zaczęło brakować jednomyślności w tej kwestii. Jeżeli nie było zgody co do wyboru kandydata, dochodziło do schizm. Sytuację mógł uspokoić jedynie cesarz, który albo zatwierdzał wybór osoby mającej poparcie większości, albo nakazać przeprowadzenie nowych wyborów z wykluczeniem obranych kandydatów albo równie dobrze mógł narzucić swojego „człowieka”. Wizja Konstantyna, anonimowy rysunek z XVII w. w ...

Nigdy nie pomyślałabym, że w mojej domowej biblioteczce znajdzie się... sennik. Aż mi słów zabrakło, gdy zobaczyłam go pod choinką. Skąd św. Mikołaj, czyli mój wspaniały mąż, wziął pomysł na taki prezent? Ach, przyznałam mu się jeden jedyny raz, że sporadycznie zdarza mi się zajrzeć "na szybko" do internetowego sennika, gdy mam naprawdę dziwny i dość realistyczny sen. Oczywiście od momentu pojawienia się sennika w domu w formie książkowej każdy z gości chętnie po niego sięga. Jakże mogło by być inaczej. Storchův  n ejvětší obrázkový egyptsko - perský a chaldejský snář, planetář, bylinář a 1000letý kalendarz ( Największy obrazkowy egipsko-persko-chaldejski sennik, horoskop, zielnik i 1000-letni kalendarz ), Praga 2017, liczba stron: 352, oprawa twarda Pewnie zastanawiacie się, skąd pomysł na recenzję takiej publikacji na blogu o tematyce historycznej. Otóż sennik ten jest o tyle wyjątkowy, iż jest przedrukiem XIX-wiecznego sennika, zielnika i kalendarza, opartego na wydawnictw...

Każdy zna kilka kolęd. Towarzyszą każdemu, a ich śpiewanie w okresie okołoświątecznym czyni go jeszcze bardziej magicznym. Ale czy ktoś zastanawiał się, skąd się w ogóle wzięły? Można spróbować doszukiwać się początków kolęd w czasach starożytnych. W Rzymie funkcjonowało pojęcie "calende" oznaczające w dosłownym tłumaczeniu "pierwszy dzień miesiąca", a od którego pochodzi nazwa kolęda. Abraham Willemsen (ok.1605-1772)  Boże Narodzenie  (Domena publiczna) Wyjątkowy był dzień 1 stycznia, który od 46 r. p. n. e. reformą Juliusza Cezara został ustawiony początkiem roku. Śpiewane z tej okazji pieśni, także nazywane "calende",  miały charakter świąteczny i wyrażały życzenia pomyślności na następny rok. Chodzono wówczas od domu do domu i śpiewano je a także ofiarowywano gospodarzom upominki. Ten zwyczaj w VI/VII w. zawędrował na Bałkany a stamtąd dalej na Słowiańszczyznę. Jeżeli chodzi o samo powstanie kolęd w dzisiejszym znaczeniu tego słowa, to ich pierwowzoru ...

Książę Witold jest znaną postacią w historii Polski i Litwy. Ambitny, często występował przeciwko królowi polskiemu a swemu stryjecznemu bratu, Władysławowi Jagielle, czyniąc nie małe zamieszanie w polityce obu państw. Poniżej pragnę zaprezentować kilka ciekawostek o tej postaci. Wygląd Witolda Nie istnieje żaden wiarygodny opis wyglądu księcia ani jego wizerunek. Co prawda Jan Długosz w swej Chronica Polonorum przedstawił go jako niskiego mężczyznę o delikatnej kobiecej urodzie (nie nosił brody a włosy sięgały mu do ramion) i krótszej lewej ręce, ale raczej nie było to zgodne z rzeczywistością. Albowiem w czasach Długosza popularne stawało się prezentowanie za pomocą cech wyglądu cech charakteru opisywanej osoby. Zatem jego naturalna ułomność szła w parze z takimi cechami charakteru jak trzeźwość, prawość, męstwo. Z zachowanych wizerunków księcia istnieje jedynie jego pieczęć majestatyczna, ale więcej ma ona wspólnego z tradycją prezentowania władcy niż jego faktycznym wyglądem. Wszys...

Szkoccy archeolodzy nazwali je "mumiami Frankensteina", gdy po ponad 10 latach od ich odkrycia poznali bardziej szczegółowe wyniki badań szkieletów. Na cztery pochówki z epoki brązu, mężczyzny, młodej kobiety, kobiety ok. 40-letniej i trzymiesięcznego dziecka, natrafili archeolodzy z University of Sheffield w 2001 r. w miejscowości Cladh Hallan położonej na szkockiej wyspie South Uist w archipelagu Hebrydów Zewnętrznych. Liczące ok 3 tys. lat pochówki niczym szczególnym nie wyróżniały się na tle innych z epoki brązu. Zmarłych pochowano w pozycji embrionalnej, na lewym boku w kamiennej obstawie, w fundamentach okrągłych domów ustawionych rzędem. Jednak płeć jednej z kobiet zidentyfikowano jedynie na podstawie kości miednicy, gdyż czaszka nosiła wyraźne cechy męskie. Znalezisko wzbudziło sensację w świecie nauki, gdy przy użyciu technik kryminalistycznych stwierdzono, iż zewnętrzna 2-milimetrowa warstwa kości uległa demineralizacji pod wpływem przebywania w kwaśnym środowisku o...

  Przed 100 laty zastanawiano się, jak mogłyby wyglądać czasy, w których obecnie żyjemy. Pytanie "Jak będzie wyglądał świat w 2022 r.?" zadano kilku amerykańskim autorytetom. O dziwo, kilka wyobrażeń spełniło się. Odpowiedzi na pytanie ukazały się również w polskiej prasie na łamach "Ilustrowanego Kuryera Codziennego" w numerze 15 z 1923 r. Może obecnie książek nie czytamy na ekranach kinematograficznych ale na czytnikach ebooków czy w telefonach już tak. Podobnie rzecz ma się ze zdalnym nauczaniem, które wprowadzono w celu minimalizowania skali aktualnej epidemii. A było to oczywiście możliwe dzięki rozwojowi technicznemu. Oczywiście nadal w niektórych rejonach świata toczą się wojny i nie może być mowy o globalnym pokoju. Nie mniej jednak wyobrażenia ludzi żyjących przed stu laty raczej niczym nowym nas nie zaskakują. One zwyczajnie się urzeczywistniły. "Ilustrowany Kuryer Codzienny" nr 15/1923

 Tradycja żegnania starego i witania nowego roku w tym samym czasie na całym świecie sięga dopiero przełomu XIX i XX w. We wcześniejszych wiekach nowy rok witano zazwyczaj na wiosnę, choć nie było to regułą. Świętowanie rozpoczęcia Nowego Roku sięga głębokiej starożytności. Narodziło się ono już u starożytnych Sumerów, przed ok. 2350 r. p. n. e. Wiązało się ono ze świętem zagmu, podczas którego lokalne bóstwo opiekuńcze miasta potwierdzało swoje prawo do władzy. Z czasem ewoluowało do najważniejszego święta państwowego w Babilonii - akitu. Posiadało ono rolnicze korzenie - obchodzone na wiosnę, podczas pory deszczowej, miało zapewnić urodzaj. Odprawiano wówczas przez kilka dni wiele rytuałów, np.  władca przechodził rytuał upokorzenia - najwyższy kapłan policzkował go, a ten tracił panowanie na trzy dni. Po tym czasie odkupywał swoje winy, a dla poddanych organizował huczne zabawy. Gliniana tabliczka z końca I tys. p. n.e., odkryta w 1848 r. Zawiera opis święta Akitu odbywając...