Paleontolodzy znaleźli ząb małpy sprzed 18 mln lat, która była wielkości chomika

-
Do odkrycia doszło w Peru na brzegu rzeki Rio Alto Madre de Dios. Badacze pobierając osady, czyścili je za pomocą sit. Znajdowało się w nich setki fragmentów skamieniałości różnych zwierząt. Interesujący tu ząb małpy to trzonowiec dwukrotnie większy od łepka szpilki i z tego powodu mógł umknąć badaczom przelatując przez oczka sita. Zakwalifikowano go jako szczątki przedstawiciela nieznanego wcześniej gatunku, o wielkości podobnej do chomika. Wiek znaleziska określono na 18 mln lat.

 Ząb ten wypełnia lukę w kopalnym zapisie ewolucji małp, gdyż dla Ameryki Południowej istnieje zaledwie kilka fragmentów skamieniałości z okresu 31-13 mln lat temu.

 Przypuszcza się, iż małpy przybyły na teren Ameryki Południowej z Afryki ok. 40 mln lat temu. Szybko się zróżnicował, obecnie w Ameryce żyje 150 gatunków małp.

 Bibliografia:

 Nowak T., Paleontolodzy znaleźli ząb małpy, która była wielkości chomika, "Rzeczpospolita" z dnia 30 lipca 2019 r., https://www.rp.pl/Archeologia/190729372-Paleontolodzy-znalezli-zab-malpy-ktora-byla-wielkosci-chomika.html?fbclid=IwAR1jqTNqDwEjiROobmdNFh1FhdLa5EZzIkXbDNxxRcZmzTGL4rrz1CYhB-Q (dostęp: 30 lipca 2019 r.)

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Rowerem po Puszczy Bolimowskiej czyli piękne krajobrazy z historią w tle (cz. I)

-
Obraz
Każdy znajdzie tu coś dla siebie: miłośnicy kolarstwa, przyrodnicy, geolodzy, historycy... Zwłaszcza ci ostatni. Albowiem piękne, dosyć różnorodne krajobrazy kryją pozostałości pierwszo-wojennego frontu, który obecnie poprzecinany jest wieloma trasami rowerowymi. Przejażdżka rowerem po Puszczy Bolimowskiej jest wspaniałym pomysłem na aktywne spędzenie dnia. Pełno tutaj traktów, dróżek i ścieżek oraz miejsc do odpoczynku. O znacznych walorach przyrodniczych może przekonać się każdy, kto przyjechał w ten rejon chociażby na spływ kajakowy rzeką Rawką. Trudno polecić punkt, z którego można by rozpocząć rajd pieszy czy rowerowy. Tak naprawdę każdy jest dobry, a ja osobiście nigdy nie trzymałam się nawet wytyczonych szlaków. Jednakże jeżeli ktoś nastawiony jest na bardziej rekreacyjny wypoczynek i okazyjne odwiedzanie zabytków, w tym szukanie śladów I wojny światowej, najlepiej wycieczkę rozpocząć od miejscowości Rawka lub Radziwiłłów. Łatwo podjechać tu za pomocą kolei z co bardziej odległy...
Czytaj więcej...

Muzeum Tatry w Kopřivnice

-
Obraz
Małe miasto w kraju morawsko-śląskim, Kopřivnice. A można odwiedzić w nim 4 muzea, kupując 1 tylko bilet. Muzea oczywiście spodobają się miłośnikom motoryzacji, chociaż fani retro też znajdą tu coś dla siebie. Dodatkowo bilet ważny jest przez cały rok, toteż Kopřivnice można odwiedzać niejednokrotnie, odkrywając jej uroki, i zwiedzać kolejne muzeum. Zapraszam na foto-skrót z Muzeum Tatry . Oczywiście nie fotografowałam każdego eksponatu a na żywo wszystko wygląda o wiele wspanialej. Każdy eksponat jest opisany w języku czeskim i angielskim (oprócz motocykli opisanych jedynie po czesku). Nieliczne interaktywne tablice stanowią dobre uzupełnienie ekspozycji. W muzeum można prześledzić rozwój marki od końca XIX w. po niemal współczesność, od konnego powozu i wozy strażackie po pojazdy wojskowe, ciężarowe a nawet ekspedycyjne. Powóz konny z przełomu XIX i XX w., pochodzący z koprzywnickiej fabryki i  jeden z niewielu zachowanych. Replika z 1979 r. pierwszego automobilu NW z 1898 r...
Czytaj więcej...

Toruń - dla lubiących wycieczki muzealne i pierogi prosto z pieca

-
Obraz
Istniało stare porzekadło, iż Gdańsk jest najbogatszy a Toruń najpiękniejszy. Czasy się zmieniły, ale tylko Toruń wciąż czaruje przybyszów swym urokiem. Warto go odwiedzić, a spacerując chociażby po starówce, wstępować po drodze do każdego napotkanego muzeum i innych ciekawych miejsc pozwalających poznać jego dzieje i postaci z nim związane. Torunia nie da się zwiedzić w jeden weekend. Można przyjechać tu na tydzień, można odwiedzać kilkukrotnie i za każdym razem korzystać z innych atrakcji. Zdecydowanie jestem zwolennikiem tej drugiej opcji jako pozwalającej za każdym razem poznawać miasto od innej strony. Sam spacer po starówce i odwiedziny w restauracji serwującej najlepsze pierogi w mieście to za mało, ale wystarcza osobom chcącym pochwalić się samą wizytą tu, czyli leniwym. Dodam jeszcze, że najlepiej przyjechać tu w sezonie letnim, gdy wszelkie placówki mają wydłużone godziny otwarcia. Znalezienie noclegu w dobrej cenie i na samej starówce nie stanowiło problemu, ale w sezonie le...
Czytaj więcej...

Z biblioteki historyczki: C. Booth, "Jak przeżyć w starożytnym Egipcie "

-
Obraz
Ta książka jest idealna dla każdego miłośnika starożytnego Egiptu. Przenosząc czytelnika w świat starożytnych Teb uświadamia, że codzienne życie przeciętnego "szarego człowieka" wcale nie było takie łatwe jakby się mogło wydawać. Na pewno każdy z was zastanawiał się, jakby to było, gdyby przyszło mu żyć w innym miejscu i czasie. Czy poradziłbym sobie? A co z kosmetykami? A jak zdobyć pracę? Na te i inne pytania odpowiada... wprowadzając nas w świat starożytnych Teb złotej epoki Amenhotepa III. Charlotte Booth, Jak przeżyć w starożytnym Egipcie , (tłum. M. Miłkowski), Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2022, liczba stron 230 Autor krok po kroku zaznajamia czytelnika ze zwyczajną codziennością przeciętnych mieszkańców Teb bez zbędnego ubarwiania. Stawia go oczywiście w roli obcokrajowca, który przybywszy do stolicy państwa, chce się w niej osiedlić i założyć rodzinę. Dodatkowo najlepiej, jeżeli jest mężczyzną, gdyż samotnie podróżujące kobiety nie były mile widziane. Niemniej jedna...
Czytaj więcej...

"Cieszyński Wawel" w Kończycach Małych

-
Obraz
Zamek w Kończycach Małych jest jednym z trzech nad rzeką Piotrówką. Można oczywiście odwiedzić wszystkie jednego dnia lub każdy osobno w różnym czasie. "Cieszyński Wawel" Kończyce Małe lokowane były najprawdopodobniej pod koniec XIII w. na prawie niemieckim. Zresztą pierwszymi jej mieszkańcami była ludność niemiecka. Natomiast pierwsza wzmianka o nich pochodzi z 1305 r. Symbolem miejscowości jest zamek nazywany "Cieszyńskim Wawelem" ze względu na arkadowy dziedziniec. Wzniesiono go w XV w. z inicjatywy rodu Golasowskich w miejscu istniejącego tu drewnianego dworu. W 1538 r. został zakupiony przez ród Czelów h. Kościesza z Czechowic. Z inicjatywy Piotra Czelo i jego małżonki Katarzyny z Sedlnickich został przebudowany w stylu renesansowym. Stał się wówczas budowlą czworoboczną z wewnętrznym arkadowym kwadratowym dziedzińcem. 1657 r. zamek przeszedł na własność Pełków h. Pogonia. W XVIII w. dokonali jego kolejnej przebudowy. Zniknęła wtedy fosa otaczająca zamek oraz r...
Czytaj więcej...

Groty Nagórzyckie - unikalna w Europie kopalnia piasku kwarcowego

-
Obraz
Kto nie lubi spontanicznych wycieczek, ot tak. Jedzie się w jedno miejsce a po drodze zagląda się w miejsca, które przypadkowo się mija. Stąd wzięła się moja dzisiejsza "polecajka" Grot Nagórzyckich. Oczywiście zapomniałam zrobić zdjęcie z zewnątrz, więc posiłkuję się Wikipedią. Widok na wejścia do Grot od strony lasu/ fot. Michał Dereka /CC SA 4.0 Groty Nagórzyckie swą historią sięgają XVIII w., gdy w tym miejscu istniała wieś Nagórzyce. Okoliczni mieszkańcy wydobywali tu piasek, którym wysypywali klepiska chat, obejścia, chodniki czy też każdorazowo uprzątnięte groby. Ze względu na specyficzną strukturę - zawierał idealnie okrągłe ziarenka - nie nadawał się do celów budowlanych, bo niezbyt dobrze wiązał zaprawę murarską. Nagórzyczanie sprzedawali piasek także mieszkańcom pobliskiego Tomaszowa, często za ziemniaczane obierki. Stąd wzięło się powiedzenie, funkcjonujące jeszcze w 20- leciu międzywojennym w tej okolicy, "nie ma piasku za łupiny" na określenie mało opł...
Czytaj więcej...

Urok małych mejscowości: cz. II: Gołotczyzna z ukrytym Muzeum Pozytywizmu

-
Obraz
To miał być zwykły wypoczynek od wszystkiego, takie nic "nierobienie" z prawdziwego zdarzenia. Pojawiło się jednak pytanie ze strony naszych gospodarzy: "A były panie na zamku w Ciechanowie?". Tak zaczęła się nieplanowana, dosłowna mini-wycieczka objazdowa. Gołotczyzna to mała miejscowość niedaleko Ciechanowa. Swą nazwę wywodzi od gołoty - najuboższej, zaściankowej szlachty, która w głównej mierze mieszkała w tym rejonie Mazowsza, a jej historia sięga co najmniej XIII w. W tej niepozornej małej wsi są do zwiedzenia dworki wraz z otaczającym je parkiem. Jest to teren, w którym swą siedzibę ma  Muzeum Pozytywizmu , będące oddziałem Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie. Jako pierwszą zwiedziłyśmy "Krzewnię" - willę, w której mieszkał Aleksander Świętochowski - jeden z czołowych polskich pozytywistów, propagatorów pracy u podstaw, społecznika i malarza. W willi zachował się oryginalny wystrój wnętrz gabinetu, biblioteki i jadalni. Z okazji 150 rocznicy ...
Czytaj więcej...

Najstarsza kopalnia-kamieniołom ochry w obu Amerykach liczy 13 tys. lat

-
Kopalnia znajduje się na stanowisku Powars II w Sunrise w hrabstwie Powars w stanie Wyoming u podnóża Gór Skalistych, badanym od 1986 r. Wysunięta przed kilku laty hipoteza, iż może to być najstarsza kopalnia w obu Amerykach została teraz potwierdzona. Badania nad Powers II prowadził w latach 1986-2020 Georg Frison, a po jego śmierci kontynuowane są przez Spencera Peltona, który zresztą od 2016 r. należał do zespołu badawczego. W latach 2017-2020 analizowano nowo odkrywane i liczone w tysiącach artefakty wykonane ze zwierzęcych kości i rogów a służące do wydobycia ochry. Już wcześniej natrafiano tu na groty strzał z różnych rejonów Ameryki. Teraz wiadomo, iż kopalnia ta była prężnie rozwijającym się ośrodkiem, a ochra znajdowana w miejscach pochodzenia grotów (np. Teksasu) była wydobyta właśnie tu. Ustalono, iż kopalnia rozwijała się w dwóch fazach. Pierwsza z nich trwała od ok. 12 840 do ok. 12 505 lat temu i była powiązana z kulturami Clovis i Plainview. Z tego okresu pochodzą różnor...
Czytaj więcej...

W Egipskiej świątyni znaleziono posąg Buddy

-
Obraz
Niecodzienne znalezisko w starożytnej  egipskiej świątyni było udziałem polskich archeologów. Polscy archeolodzy pracujący razem z zespołem amerykańskich archeologów na stanowisku Berenike położonym nad Morzem Czerwonym natrafili na niecodzienne znalezisko, mianowicie na mierzący 71 cm wysokości posąg Buddy, datowany na II w. n. e. W lewej dłoni trzyma szatę a jego głowę otacza aureola - symbol oświecenia, obok postaci jest kwiat lotosu. Wykonano go albo z lokalnego kamienia albo z pochodzącego z terenu Turcji. Miasto założone w III w. p. n. e. w czasach rzymskich przeżywało prawdziwy rozkwit jako ośrodek handlu z południową Arabią i Indiami. Dotąd znaleziono w nim inskrypcje sporządzone w 11 językach. Kierownik ekspedycji, dr Mariusz Gwiazda, przypuszcza iż posąg został wykonany na zamówienie bogatego indyjskiego kupca, który przybył do Berenike. Oprócz posągu znaleziono również greckie inskrypcje z I w. n.e., dwie monety z II w. wybite przez indyjską dynastię Satavahana oraz insk...
Czytaj więcej...

Jaskinia w wąwozie Creswell Crags wrotami do piekieł

-
Obraz
W słynnej jaskini w wąwozie Creswell Crags, znanej z prehistorycznych rytów, którym przypisuje się funkcje apotropaiczne, odkryto nowe ryty. O jaskini zrobiło się głośno i szybko nazwano ją "wrotami do piekieł". Il. 1. Jedno z wejść do jaskini w wąwozie Creswell Crags (źródło: Wikimediacommons.com / fot.  Henrylisatom /domena publiczna) Na nieznane dotąd ryty natrafiło dwóch grotołazów, Hayley Clark i Ed Waters. Początkowo uważano je za akt wandalizmu z okresu wiktoriańskiego. Jednak speololodzy i historycy są zdania, iż pochodzą z okresu średniowiecza. To świadczy dobitnie o wyjątkowości miejsca - po 11 tys. lat ludzie na nowo odkryli to miejsce i uznali, że czai się w nim zło. Na ścianach wyryli znane sobie znaki apotropaiczne, głównie "VV" (czyli skrót od "Virgo Virginum" oznaczającego Dziewicę Maryję) i labirynty .
Czytaj więcej...