Atrakcyjne renesansowe kafle piecowe o jakości i stylistyce wykonania dorównującej tej z zamku królewskiego na Wawelu w Krakowie odkryli naukowcy w czasie badań pozostałości po warowni w Żelechowie (woj. mazowieckie). Badania przeprowadzili w sierpniu archeolodzy i historycy z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN oraz Instytutu Historii PAN. Podczas tego sezonu prac skupili się na eksploracji pozostałości XVI-wiecznego dworu oraz znajdujących się wcześniej na jego miejscu zabudowań ze schyłku średniowiecza. Konstrukcje były częścią drewnianego zamku. Jak przekazał Nauce w Polsce szef badań Wojciech Bis z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, dzięki wykopaliskom ustalono, że drewniany budynek użytkowany w XVI w. zniszczył pożar. Archeolodzy odkopali spalone belki oraz warstwy przepalonej gliny, która mogła pokrywać ściany i podłogę konstrukcji. Jednak najbardziej spektakularnym znaleziskiem - zdaniem badaczy - okazały się pozostałości pieca kaflowego, który ogrzewał zapewne reprezenta...

W mediach, zwłaszcza tych których wydawcą jest Grupa Polska Press, wychwalane są plany budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego: mega lotniska i linii Kolei Dużych Prędkości (tzw. szprych) promieniście do niego prowadzących. Pod tą otoczką wspaniałości inwestycji kryją się zagrożenia dla zabytków. Kwestia zagrożenia zabytków w związku z budową lotniska w Baranowie oraz KDP nie jest dla wszystkich oczywista. Niewiele osób, których ta kwestia nie dotyczy bezpośrednio, zwraca na to uwagę. Jedynie lokalne społeczności cieszące się nowo zrewitalizowanymi zabytkami przy pomocy m. in. środków pozyskanych z UE, walczą o odsunięcie planowanych tras kolejowych od siebie lub wybór wariantu najmniej ingerującego w integralność ich miejscowości. Poniżej podam kilka przykładów. O KDP można powiedzieć tyle, że od kilku lat trwają konsultacje społeczne w sprawie jej przebiegu. Wytyczono na mapie linie wg chciało by się powiedzieć "widzimisię", skoro poprowadzono je bezpośrednio przez obiekty...

Kopalnia znajduje się na stanowisku Powars II w Sunrise w hrabstwie Powars w stanie Wyoming u podnóża Gór Skalistych, badanym od 1986 r. Wysunięta przed kilku laty hipoteza, iż może to być najstarsza kopalnia w obu Amerykach została teraz potwierdzona. Badania nad Powers II prowadził w latach 1986-2020 Georg Frison, a po jego śmierci kontynuowane są przez Spencera Peltona, który zresztą od 2016 r. należał do zespołu badawczego. W latach 2017-2020 analizowano nowo odkrywane i liczone w tysiącach artefakty wykonane ze zwierzęcych kości i rogów a służące do wydobycia ochry. Już wcześniej natrafiano tu na groty strzał z różnych rejonów Ameryki. Teraz wiadomo, iż kopalnia ta była prężnie rozwijającym się ośrodkiem, a ochra znajdowana w miejscach pochodzenia grotów (np. Teksasu) była wydobyta właśnie tu. Ustalono, iż kopalnia rozwijała się w dwóch fazach. Pierwsza z nich trwała od ok. 12 840 do ok. 12 505 lat temu i była powiązana z kulturami Clovis i Plainview. Z tego okresu pochodzą różnor...

Rajd został zorganizowany z inicjatywy Stowarzyszenia "Inicjatywa Ziemi Bolimowskiej". Łączy formę pieszych wycieczek z żywą lekcją historii. Rajd odbył się w dniu 28 maja w miejscowości Joachimów-Mogiły k/Bolimowa. Każdy z uczestników otrzymywał pamiątkową przypinkę oraz pocztówki z reprodukcjami zdjęć wykonanych przez walczących żołnierzy na istniejącym tu ponad 100 lat temu froncie. Istniała też możliwość zakupu na DVD filmu "Obłoki śmierci", ukazującego pierwszo-wojenne walki w tej okolicy. Ze względu na pogodę wzięło w nim udział ok. 40 osób, nie licząc oczywiście rekonstruktorów. Na uczestników czekały na ok. 10-kilometrowej trasie mini-inscenizacje. Przewodnikiem był Piotr Moskwa - wiceprezes stowarzyszenia. Piotr Moskwa, członek Stowarzyszenia"Inicjatywa Ziemi Bolimowskiej" barwnie opowiadał o pierwszo-wojennych walkach Marsz rozpoczął się przy wiacie leśnej nieopodal Pomnika Powstańców Styczniowych. W niewielkiej odległości od tego miejsca znajduj...

Na wschodzie Hiszpanii archeolodzy natrafili na pozostałości obozowiska neandertalczyków. Według wstępnych szacunków dzisiejszą prowincję Alicante nasi wymarli krewni zamieszkiwali przed ponad 120 tysiącami lat. Stanowisko archeologiczne, na którym natrafiono na ślady aktywności neandertalczyków, znajduje się w gminie Aspe na terenie parku przyrody Los Aljezares. Było to obozowisko, które funkcjonowało na otwartej przestrzeni. Badania tego miejsca na terenie dzisiejszego w Los Ajezares trwają od lipca 2021 r. - poinformował zespół archeologów z Uniwersytetu w Walencji. W badaniach uczestniczyli też eksperci z uniwersytetów w Alicante i francuskim Montpellier, a także pracownicy Muzeum Archeologicznego w Bilbao. Pierwsza rekonstrukcja Neandertalczyka autorstwa Hermanna Schaaffhaesena Kierujący pracami prof. Aleix Eixea podkreśla znaczenie odkrycia. Jak mówi, większość badań dotyczących życia neandertalczyków opierało się dotąd głównie o znaleziska w jaskiniach. Badacz podkreślił, że odk...

Średniowieczne brakteaty - jednostronne monety - przechowywane w glinianym garnku odnaleziono w okolicach Wałbrzycha na Dolnym Śląsku. Według archeologów tak dużego, formalnie zgłoszonego znaleziska, nie było od co najmniej stu lat. Zgłoszenie o znalezisku wpłynęło do wałbrzyskiej Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu 7 kwietnia. Następnego dnia starszy inspektor ds. zabytków archeologicznych, Marek Kowalski, wraz z ekipą archeologów z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego dokonali oględzin zgłoszonych przedmiotów oraz miejsca znalezienia. Na trop cennych zabytków archeologicznych miał trafić pies o imieniu Kajtuś podczas spaceru ze swoim właścicielem. „Okazało się, że znalezione przedmioty to średniowieczne brakteaty, które były przechowywane w zniszczonym glinianym garnku. Wstępne oględziny pozwalają określić chronologię znaleziska na pierwszą połowę XIII wieku. Znalezisko jest homogeniczne, jeżeli chodzi o naczynie i monety. Sugeruje to okres, w kt...

Bez wątpienia Nowy Świat jest jedną z najbardziej reprezentacyjnych ulic Warszawy. Od jej wschodniego zaplecza znajdują się dwie kamienice popadające od lat w ruinę i wymagające pilnego remontu.  Obie oficyny znajdują się przy obecnej ul. Gałczyńskiego 8 i 10. Nie posiadają wartości artystycznej, będąc zwykłą prosta miejska zabudowa, i nie są związane z żadnym wydarzeniem historycznym. A jednak warto by było je zachować dla następnych pokoleń. Przed 1949 r. stanowiły część zaplecza Nowego Światu, odpowiednio pod numerami 44 i 46. Są unikatowym reliktem dawnej podwórzowej zabudowy posesji, zamkniętych kamienicami frontowymi Nowego Światu. Przypominały one wlot wewnętrznej uliczki obudowanej oficynami mieszkalnymi i obiektami gospodarczymi. Oficyna przy Gałczyńskiego 8 zamykała trójdzielne podwórze przy Nowym Świecie 44 i miała ten sam adres, natomiast oficyna pod 10 zamykała posesję przy Nowym Świecie 46. Trójpiętrowa oficyna Rydzykowskich przy ul. Gałczyńskiego 8 wybudowana zo...

W powszechnej świadomości Zbrodnia Katyńska funkcjonuje jako mord na oficerach Wojska Polskiego dokonanego przez Sowietów na jeńcach wojennych więzionych w Ostaszkowie, Kozielsku, Starobielsku oraz we Lwowie, Równym, Łucku, Tarnopolu, Drohobyczu i Stanisławowie. W ramach tej zbrodni zamordowano również kilka tysięcy cywili, nie oszczędzono kobiet. Jedną nawet aresztowano z 2-letnim synkiem. Sowieci po ataku na Polskę 17 września 1939 r. przystąpili do systematycznych aresztowań nie tylko wziętych do niewoli jeńców, ale również cywili. W tym drugim przypadku byli doskonale przygotowani - wiedzieli których obywateli uwięzić. Łącznie w rękach Sowietów znalazło się wówczas ok. 250 tys. obywateli państwa polskiego. Osobne obozy, więzienia i decyzja o eksterminacji Już 19 września zdecydowano o powołaniu Zarządu do Spraw Jeńców Wojennych i Internowanych przy NKWD i podległej mu sieci obozów i więzień rozlokowanych w obwodach zachodniej U...

W listopadzie 2000 r. dwa notatniki Karola Darwina udostępniono do sfotografowania w tymczasowym studiu fotograficznym znajdującym się w piwnicy biblioteki. W lutym 2001 r. zauważono ich zaginięcie. Po ponad 20 latach anonimowa osoba podrzuciła je do biblioteki w różowej torbie prezentowej z karteczką "Wesołej Wielkanocy dla bibliotekarzy", oczywiście w miejscu nieobjętym monitoringiem. Chyba komuś było wstyd za tak długie ich przetrzymywanie a i strach przed konsekwencjami też nie był z pewnością nie bez znaczenia. Fragment notatnika z drzewem życia/ Domena Publiczna Słynne notatniki Darwin sporządził podczas swej podróży na Galapagos w 1837 r. Zawierały pierwszą, mniej rozbudowaną wersję drzewa życia znaną z jego dzieła O powstawaniu gatunków z 1859 r. Notatniki będzie można oglądać od lipca na wystawie poświęconej Darwinowi.

Niemieccy archeolodzy natrafili na wyjątkowe znalezisko podczas prac wykopaliskowych. Łódź datowana na 2 tys. lat p. n. e. znajdowała się przy dawnym brzegu Eufratu nieopodal starożytnego Uruk. Uruk było jednym z najstarszych miast w tej części Bliskiego Wschodu. Założony przez Sumerów, był później ważnym miastem państwa babilońskiego. Ciągłość osadnictwa trwała w tym miejscu do ok. VII w. n. e., do mniej więcej podbojów arabskich. Rekonstrukcja starożytnej łodzi i przystani w sumeryjskim Eridu/ Domena publiczna Łódź odkryli już w 2018 r. archeolodzy z Niemieckiego Instytutu Archeologicznego. Udokumentowano ją wówczas fotogrametrycznie. Obecnie, wobec konieczności przeprowadzenia wykopalisk ratunkowych, jej szczątki ponownie ujrzały światło dzienne. Mierząca 7 m długości i 1,4 m szerokości łódź została zbudowana z drewna, trzciny, liści palmowych i uszczelniona bituminem. Zatonęła przy brzegu Eufratu. Dalsze badania i konserwacja zostanie przeprowadzona w Muzeum Iraku w Bagdadzie. Bibl...

W tegorocznej edycji Katyńskiego Marszu  Cieni wzięło udział ok. 300 rekonstruktorów z całej Polski. Jest to jedno z ważniejszych wydarzeń, w wyjątkowy sposób upamiętniające 22 tys. osób zamordowanych w 1940 r. przez Sowietów. Katyński Marsz Cieni jest jednym z ważniejszych wydarzeń upamiętniających ofiary Zbrodni Katyńskiej. Biorą w nim udział przede wszystkim rekonstruktorzy, zwłaszcza ci, których krewni znajdują się na liście ofiar a także osoby chętne towarzyszyć maszerującym. Forma ta przyciąga widzów, obcokrajowcy nie "znający tematu" zadają pytania podczas przystanków w Marszu. O godz. 15 Marsz wyruszył z Muzeum Wojska Polskiego, przez Stare Miasto do Pomnika Poległym i Pomordowanym na Wschodzie. Przez część trasy na jego czele jechał czarny woron - replika samochodu, którym wywożono więźniów na miejsce egzekucji. Podczas każdego postoju akcentowano różne aspekty dotyczące więźniów: stopnie wojskowe, pochodzenie, wyznanie, zawód oraz ich jednoczenie się w obliczu niezn...

Zakon Templariuszy słynął z posiadania niewyobrażalnych bogactw. To one stały się dla nich zgubą. Zakon Templariuszy utworzono w XII w. podczas krucjat do Ziemi Świętej. Odtąd stopniowo gromadził majątek. Nawet udzielił pożyczki królowi francuskiemu, Filipowi Pięknemu. To był dla Zakonu początek końca. Król bowiem nie miał ochoty spłacać zadłużenia.  Ostatecznie w 1312 r. doprowadzono do kasacji Zakonu, ale w żadnej z siedzib nie znaleziono żadnych skarbów. Przez wieki wokół niego narosło wiele legend. Istniały przypuszczenia, że skarb mógł zostać ukryty w Polsce. Niezależne Stowarzyszenie Archeologów Polskich pod kierunkiem wnuka słynnego Pana Samochodzika, dr Tomasza Nienackiego przeanalizowało jeszcze raz XIV-wieczne poszlaki, które doprowadziły ich do małej pomorskiej miejscowości, w której wybudowano kościółek dokładnie rok przed słynną kasacją. Informacja o tym pojawia się we francuskiej kronice anonimowego mnicha, który żył na przełomie XIII i XIV w. Dzięki badaniom georadar...

W środę Rosjanie dokonali ataku na Charków. Dla Polaków jest to ważne miejsce pamięci, bowiem spoczywają tam m. in. oficerowie Wojska Polskiego zamordowani przez NKWD z rozkazu Stalina. Tablice z imionami polskich oficerów na cmentarzu w Charkowie/ fot. Pogribów/ CC BY-SA 4.0 Jak donosi PAP, pociski uszkodziły symboliczne metalowe tabliczki z imionami zamordowanych oficerów, w krzyżach widoczne są odłamki pocisków, dookoła są leje po bombach. Uważa się, że był to celowy atak że strony Rosjan. Na cmentarzu w Charkowie-Piatichatkach chowano ofiary czystek stalinowskich z lat 1937-38 oraz oficerów wojska polskiego, więźniów obozu w Starobielsku, mordowanych w piwnicach gmachu miejscowego NKWD w 1940 r. Cmentarz zbudowano w latach 1999-2000.

Od 2 marca we wnętrzu słynnej katedry Notre Dame prowadzona są wykopaliska archeologiczne. 16 marca świat obiegła wiadomość o odnalezieniu pod posadzką ołowianego sarkofagu. Antropomorficzny ołowiany sarkofag znajdował się w miejscu przecięcia transeptu z nawą główną, pomiędzy ceglanymi rurami stanowiącymi elementy XIX-wiecznego systemu grzewczego. Sarkofag datuje się na XIV w. Dzięki użyciu miniaturowej kamery zajrzano do jego wnętrza - stwierdzono m. in. iż zachowała się nawet poduszka wypełniona liśćmi. Badacze uważają, iż znalezisko pozwoli lepiej poznać średniowieczne praktyki pogrzebowe. Oprócz sarkofagu znaleziono również elementy XIII-wiecznego lektorium, którego fragmenty znaleziono już wcześniej w XIX w. i umieszczono w Luwrze. Wykopaliska we wnętrzu katedry są przeprowadzane w związku z koniecznością odrestaurowania zabytku, który został zniszczony w pożarze z 15 kwietnia 2019 r.

Wydawnictwo Amber jak zwykle wydaje pozycje, które zaliczają się do alternatywnych nurtów w nauce. Światowy bestseller  Zakazana historia ludzkości jak najbardziej się do nich zalicza. Czy mimo wszystko warto po nią sięgnąć? Po tę książkę osobiście sięgnęłam z czystej ciekawości. Uznałam, iż warto poznać stanowiska badaczy, którzy w kręgach akademickich nie cieszą się uznaniem ze względu na głoszenie tez niezgodnych z oficjalnymi poglądami na wczesne dzieje ludzkości, by wyrobić sobie na ich temat własne zdanie. Mnie trafił się egzemplarz będący ósmym wydaniem, co świadczy dobitnie o tym, że poruszana w niej tematyka cieszy się dużym zainteresowaniem. Zakazana historia ludzkości , J. Douglas Kenyon (red.), Wydawnictwo Amber, Warszawa 2021, liczba stron 463, oprawa miękka Zakazana historia... stanowi zbiór 42 wybranych artykułów i esejów opublikowanych w amerykańskim kwartalniku "Atlantis Rising" wydawanym od 1994 r. (2019 r. wyłącznie w wersji elektronicznej) pod redakcją J....

Od kwietnia ubiegłego roku wśród egiptologów wrze z powodu odkrytego płodu we wnętrzu mumii kobiety. Amerykańska radiolog, Sarah Saleem, uważa że odkrycie to jest tylko wytworem wyobraźni polskich badaczy. Niedawno świat obiegła informacja o pierwszej zidentyfikowanej mumii ciężarnej kobiety. Odkrycia dokonali badacze z Warsaw Mummy Project, którzy prześwietlali za pomocą rentgena mumię przechowywaną w depozycie w Muzeum Narodowym w Warszawie. Stwierdzili wówczas, że w jej wnętrzu znajduje się 26-30 tygodniowy płód, którego nie usunięto przy balsamowania a dzięki kwaśnemu środowiskowi, podobnym do weków w kiszonkami, zachował się.   Do tej kwestii krytycznie podeszła Sarah Saleem, uznana amerykańska radiolog, mająca doświadczenie w badaniu egipskich mumii. Swe stanowisko opublikowała na łamach Journal Archaeological of Science . Przede wszystkim zwróciła uwagę na wygląd płodu. Jego struktura jest zbyt gęsta jak na tkanki miękkie. Poza tym nie widać kości czaszki i długich, które ju...